Dyrektywa (UE) 2023/2673 wprowadza istotne zmiany dotyczące umów o usługi finansowe zawieranych na odległość z konsumentami i uchyla dotychczasową dyrektywę 2002/65/WE. Dla przedsiębiorców działających online oznacza to konieczność dostosowania nie tylko dokumentacji, ale również całego procesu sprzedaży i obsługi klienta.
Spis treści:
- Co zmienia dyrektywa?
- Zwrot „jednym kliknięciem”.
- Nowe obowiązki dla przedsiębiorców.
- Kogo dotyczą nowe obowiązki?
1. Co zmienia dyrektywa?
Dyrektywa (UE) 2023/2673 porządkuje zasady sprzedaży usług finansowych na odległość i rozszerza obowiązki informacyjne przedsiębiorcy, jednocześnie wzmacniając ochronę konsumenta. Jeszcze przed zawarciem umowykonsument powinien otrzymać jasny, czytelny i możliwy do zachowania na trwałym nośniku zestaw informacji o przedsiębiorcy, usłudze, cenie, ryzykach, prawie odstąpienia, zasadach wykonania umowy oraz dostępnych środkach ochrony prawnej. W przypadku ewentualnego sporu to przedsiębiorca musi wykazać, że spełnił wobec konsumenta wymagane obowiązki.
2. Zwrot „jednym kliknięciem”
Jedną z najważniejszych nowości jest obowiązek zapewnienia konsumentowi prostego sposobu odstąpienia od umowy przez Internet. Choć Dyrektywa (UE) 2023/2673 dotyczy przede wszystkim umów o usługi finansowe zawieranych na odległość, UOKiK wskazuje, iż zmiana w zakresie odstąpienia od umowy dotyczy wszystkich rodzajów umów zawieranych na odległość, nie tylko usług finansowych. Rozwiązanie to wynika z założenia, że konsument powinien móc zwrócić towar równie łatwo, jak go kupił.
Przedsiębiorca ma obowiązek udostępnienia w interfejsie internetowym wyraźnie oznaczoną, łatwo dostępną i stale widoczną funkcję, która pozwoli konsumentowi złożyć oświadczenie o odstąpieniu, a następnie bez zbędnej zwłoki przesłać potwierdzenie jego otrzymania na trwałym nośniku wraz z datą i godziną złożenia. Co istotne, Dyrektywa (UE) 2023/ wymaga, aby funkcja była oznaczona słowami „odstąp od umowy tutaj” albo innym jednoznacznym sformułowaniem. Opcja ta ma być dostępna przez cały okres obowiązywania terminu na odstąpienie od umowy, także wtedy, gdy termin ten zostanie ustawowo wydłużony.
Dodatkowo, po wypełnieniu oświadczenia sklep powinien umożliwić klientowi jego złożenie za pomocą osobnej funkcji potwierdzenia, oznaczonej słowami „potwierdź odstąpienie od umowy” lub równoważnym, jednoznacznym sformułowaniem.
3. Nowe obowiązki dla przedsiębiorców
Co do zasady konsument zachowuje prawo odstąpienia od umowy w terminie 14 dni kalendarzowych, a w przypadku produktów emerytalnych indywidualnych – 30 dni, bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kar. Jeżeli jednak przedsiębiorca nie przekaże wymaganych informacji prawidłowo, termin ten może zostać znacząco wydłużony, nawet do 12 miesięcy i 14 dni.
Nowe przepisy obejmują również zakaz stosowania interfejsów internetowych zaprojektowanych w sposób manipulacyjny lub utrudniający konsumentowi podjęcie świadomej decyzji. W praktyce oznacza to konieczność weryfikacji formularzy, komunikatów, przycisków oraz całej ścieżki zawierania i rozwiązywania umowy.
4. Kogo dotyczą nowe obowiązki?
Nowe regulacje obowiązują od 19 czerwca 2026 r., w związku z czym przedsiębiorcy, którzy umożliwiają konsumentom zawieranie umów na odległość zobowiązani są do dostosowania się do zmian. W praktyce są to przede wszystkim przedsiębiorcy prowadzący sklepy internetowe, aplikacje sprzedażowe, serwisy subskrypcyjne oraz inne systemy online, przez które klient może zawrzeć umowę bez fizycznej obecności sprzedawcy i kupującego. Należy pamiętać, że zmiany nie dotyczą wyłącznie dużych e-commerce. Obowiązki nie zależą od wielkości sklepu, liczby zamówień czy osiąganego obrotu, lecz od tego, czy przedsiębiorca umożliwia konsumentom zawieranie umów na odległość.
Wdrożenie funkcjonalności umożliwiających odstąpienie od umowy, aktualizacja obowiązków informacyjnych oraz przegląd interfejsu użytkownika powinny być postrzegane jako element kompleksowego systemu zgodności, a nie wyłącznie zagadnienie o charakterze technicznym.